Baucau-Iha loron segunda feira, 29 abril 2019, Diresaun Nasional Prevensaun Konflitu Komunitáriu (DNPKK), Ministériu Interior serbisu hamutuk ho UN WOMEN realiza workshop kona-ba Elementus Hari’i Paz no Direitus Umanus durante loron ida ba autoridade lokál, lideransa komunitária, média no komunidade sira iha munisípiu Baucau. Workshop ne’e ho objetivu atu haklean koñesimentu komunidade no lideransa komunitária kona-ba direitus umanus, direitu feto, elementus hari’i pás, rezolusaun konflitu no komitmentu jéneru inklui RKSNU 1325. Intervensaun Prezidente Autoridade Munisípiu Baucau, Sra. António Guterres iha aberturaagradese ho esforsu no inisativa ne’ebé parte hosi Administrador Postu no Baucau Vila liuhusi koperasaun serbisu ho DNPKK, UN WOMEN no apoiu fundus hosi Japaun hodi realiza worksop ida ne’e. Prezidente Autoridade fundamenta“kuandu ko’alia kona-ba direitu umanus direitu sidadaun ne’e protejidu galae?, tanba direitus umanus sempre tane as liu duké dever no obrigasaun, ko’alia kona-ba direitu umanus no direitu feto nian, dever no responsabilidade sidadaun nian atu kontribui ba infitra pertubasaun no ordem publiku ne’ebe mosu iha kapitál no postu vila sira”. “Asaun prevensaun presiza halo edukasaun sivika, transmite no partilla informasaun kontinua, ida ne’emak ita ko’alia prevensaun, prevensaun konflitu la haree ba konflitu fiziku, konflitu kulturál no konflitu seluk tan tenke diskute no identifika mapamentu ba fatin ne’ebé iha risku konflitu tanba ne’e ha’u hein rezultadu diskusaun bele hato’o mai ha’u husi relatóriu”, komenta Prezidente Autoridade ne’e. Iha fatin hanesan Xefe Departamentu Prevensaun Konflitu (DPK), Sr. Martinho Carvalho Sarmento reprezenta Diretora DNPK haktuir atividade ne’e realiza tanba koperasaun serbisu entre Administradór Postu Administrativu Baucau Villa ho DNPKK no UN WOMEN ho objetivu atu halo workshop fahe informasaun ba lideransa komunitaria sira liu-liu liga ho elementus harii pás nian. “Hau hanoin ida ne’e programa importante tebes hanesan susesu boot ida, liuhusi programa ida ne’e bele hetan informasaun, matenek no esperensia ne’ebe ita hetan laiha ema ida atu hasai hosi ita-nia an, ita lori to’o mate. Matenek ita simu no esperensia ne’ebe ita hetan ne’e ita lori too mate”,haktuir Xefe Martinho. Iha biban ne’e Xefe Suku Samalari, Sr. Rui Sequira nu’udar partisipante iha atividade ne’e afirma “workshop ida ne’e hatudu sinál pozitivu tanba bele loke ami-nia hanoin no sentimentu hodi kontribui informasaun ba komunidade sira, ho kapasitasaun iha area direitus umanus atu bele hatutan no halo atendementu ba ami-nia komunidade no bele submete problema komunidade nian ba iha instituisaun kompotente sira atu toma medida sira ne’e, enkuantu materia ne’ebe ami hetan relevante no refere ba ami-nia nesesidade no liga dunik ba kondisaun reál ami hasoru iha baze ita tenke dunik saida mak konflitu no buka atu minimiza konflitu sira ne’e”. Delegada hosi Suku Triloka, Sra. Maria Idelena Tilman nu’udar partisipante treinamentu ne’e hanesan bukae ida hodi aumenta koñesimentu, kbiit, skill hodi implementa iha baze ba problema ne’ebé akontese iha komunidade sira nia leet liu-liu ajuda feto maluk sira ne’ebé kbiit laek la hatene dalan atu rezolve sira-nia problema rasik. “Workshop ne’e bele haforsa ami-nia kapasidade no koñesimentu tanba matéria ne’ebe fasilitador sira oferese ne’e relevante tebes ho ami ninia serbisu iha baze entraun presiza fo nafatin informasaun ne’e ba feto maluk sira, no sujere atu hala’o to’o iha nivel baze liu-liu aldeia no suku sira”, Akresenta Delegada ne’e. Atividade workshop ne’e ofisialmente loke hosi Prezidente Autoridade Munisipiu Baucau, Sr. António Guterres, akompaña hosi Xefe Departamentu Prevensaun Konflitu (DPK), Sr. Martinho Carvalho Sarmento, Administradór Postu Baucau Vila. Enkuantu, fasilita matéria hosi Konsultora UN WOMEN ne’ebé apoiu serbisu DNPKK, Sra. Adelia Guterres, Xefe Departamentu Prevensaun Konflitu (DPK), Sr. Martinho Carvalho Sarmento no PDHJ.
Entretantu, programa realiza tanba serbisu hamutuk entre DNPKK parseria hoUN WOMEN ne’ebé hetan apoiu fundus hosi Japaun hodi implementa PAN RKSNU 1325 kona-ba Feto, Pás no Seguransa.*CM*












